European Accessibility Act — 2 jaar Belgische impact 2027: handhaving, sub-doelgroepen en klacht-flow

8 min leestijd

Op 28 juni 2025 trad de European Accessibility Act (EAA) in werking. Twee jaar later — juni 2025 → juni 2027 — stellen we opnieuw de eerlijke vraag: wat is er concreet veranderd? Ons vorige jaar-review (juni 2026) was voorzichtig positief maar hekelde de trage handhaving. Wat zien we een jaar later?

Deze pillar is opinie en observatie — niet marketing. We noemen wat écht bewogen is én waar de wet nog steeds papier blijft.

Korte herhaling: wat schrijft de EAA voor?

De European Accessibility Act (Richtlijn 2019/882), in België deels omgezet via de Belgische Toegankelijkheidswet (partiële transpositie november 2023), legt sinds 28 juni 2025 verplichtingen op aan private ondernemingen die digitale diensten aanbieden aan consumenten. De 6 hoofddomeinen blijven ongewijzigd:

  1. E-commerce websites (incl. hotel-, ticket-, vervoer-boekingen)
  2. Bankdiensten en betalings-terminals (ATM's, POS-toestellen)
  3. Passagiersvervoer-diensten (websites, apps, ticket-automaten)
  4. Elektronische boeken en e-readers
  5. Consumentenelektronica met communicatie-functies (smartphones, tablets, computers)
  6. Telefonie- en televisie-diensten (VoD-platformen inbegrepen)

Standaarden: EN 301 549 voor digitale diensten en fysieke producten, WCAG 2.2 niveau AA voor websites en apps.

Handhaving in België is verspreid: FOD Economie (Economische Inspectie) voor e-commerce en bankdiensten, met daarnaast bevoegdheden bij Gewesten en Gemeenschappen voor sector-specifieke digitale diensten. Voor fysieke producten loopt een transitieperiode tot 28 juni 2030.

Bron voor detail: FOD Economie EAA-persbericht (juni 2025) en Belgian Disability Forum EAA-dossier.

Wat na 2 jaar écht bewogen is

1. OV-boeking en hotel-platformen: bevestiging van vooruitgang

De NMBS, De Lijn, STIB/MIVB en TEC blijven op koers. De verbeteringen die we in jaar 1 signaleerden (schermlezer-compatibiliteit, contrast, toetsenbord-navigatie) zijn in jaar 2 verder verfijnd. Assistentie-reservering — vorig jaar nog een pijnpunt — is bij NMBS deels versoepeld (zie onze NMBS-assistentie-gids).

Wat werkt: OV-boeking-apps zijn breed WCAG 2.2 AA-conform (of dichtbij).

Wat nog niet: het aanmelden van complexe assistentie-behoeften (bv. rolstoel + hoorimplantaat + reisbegeleider) blijft moeizaam via één flow.

2. Grote e-commerce en banken: consolidatie

Bol, Coolblue, Colruyt-Online, Delhaize.be, Bpost — vorig jaar geboekte winst is bevestigd. Belgische banken (KBC, BNP Paribas Fortis, Belfius, ING België) hebben in jaar 2 hun mobiele apps en online-banking-portals substantieel opgewaardeerd. Dat is direct relevant voor rolstoelgebruikers met bijkomende visuele of motorische beperkingen.

Wat werkt: transactie-flows en saldo-consultatie zijn breed toegankelijk.

Wat nog niet: fraude-detectie-flows (extra verificatie, sms-codes, biometrie) blijven vaak niet-conforme obstakels — een pijnpunt dat de sector als geheel niet heeft opgelost.

3. Overheid-portalen: momentum houdt aan

VAPH-website, mypension.be, fiscale portalen en eBox blijven verbeteren. Belangrijk is de uitspraak van het Grondwettelijk Hof (2025-2026) in de "Brussel Digitaal"-zaak: overheden moeten niet-digitale alternatieven blijven garanderen, ook bij disproportionele last. Dat is een cruciale rem op verplicht-digitale flows die mensen met beperkingen uitsluiten. Unia-analyse van de uitspraak.

Waar we — 2 jaar later — nog steeds teleurgesteld blijven

1. Handhaving: nog altijd voornamelijk sensibilisering

Dit is de grootste ontgoocheling van jaar 2. Volgens internationale sector-analyses zijn er in de volledige EU nog nauwelijks EAA-boetes uitgesproken — enforcement-machinerie draait, formele ingebrekestellingen worden verstuurd, maar echte sancties blijven zeldzaam. In België is de FOD Economie nog steeds vooral informatief actief. Het Belgian Disability Forum heeft publiek aangekaart dat de klachtenprocedure onduidelijk is: waar zoeken op de FOD Economie-site geen resultaten oplevert, weet de doorsnee consument niet waar te beginnen (BDF-standpunt).

Boete-kader ligt op papier klaar: Belgische administratieve boetes kunnen oplopen tot €200.000 per inbreuk of 6% van de jaaromzet (het hoogste bedrag telt), met eventueel doorverwijzing naar het parket. Continue niet-naleving kan leiden tot verkoopverbod of terugroeping van niet-conforme producten. Maar zolang de EU-brede toepassing traag is, verandert er voor consumenten weinig.

Wat we willen zien: eerste symbolische Belgische boetes in 2027-2028. Zonder concreet dossier blijft de wet stompe stok.

2. Kleinere e-commerce en KMO-webshops: geen beweging

De omzet-drempel (organisaties met > €2M jaaromzet) beschermt kleine ondernemers. Dat is beleidsmatig begrijpelijk, maar praktisch betekent het: het hyperlokale online-aanbod (lokale winkels, kleine sport-clubs, artisanale producenten) blijft ontoegankelijk voor rolstoelgebruikers en mensen met andere beperkingen. Geen enkele Belgische regering heeft in 2 jaar een concrete steun-actie gelanceerd voor KMO-toegankelijkheid.

Voorstel blijft: Vlaams-Waalse actie met gratis audits + template-adviezen voor KMO's. Lage kost, hoge impact.

3. Restaurant-reservering: fragmentatie duurt voort

The Fork, Zenchef en zelfstandige restaurant-sites blijven een lappendeken. Voor rolstoelgebruikers die aangepaste tafel + aangepast toilet vooraf willen bevestigen, is er nog steeds geen sector-standaard. Dat blijft frustrerend — en het valt buiten de scope-focus van FOD Economie.

4. Sub-doelgroepen: EAA is (nog) geen wondermiddel

De EAA is generiek gefocust op digitale toegankelijkheid. Fysieke aanpassingen voor specifieke doelgroepen blijven een aparte strijd:

De EAA heeft de digitale flanken van deze uitdagingen aangepakt (schermlezer-conforme sites, ondertiteling in VoD, spraak-naar-tekst). Het fysieke terrein blijft nationaal en regionaal beleid.

Wat kunnen bezoekers doen bij niet-naleving?

Twee complementaire pistes: FOD Economie (voor EAA-scope-inbreuken op private digitale diensten) en Unia (bij vermoeden van discriminatie op basis van handicap).

Piste 1 — Klacht bij FOD Economie (EAA-inbreuk)

Voor niet-conforme e-commerce, banken, OV-boeking, VoD:

  1. Documenteer: screenshot, URL, datum, beschrijving van de barrière (bv. "checkout-knop niet bereikbaar met toetsenbord-navigatie").
  2. Dien in via het klachten-portaal van FOD Economie. Zoek "toegankelijkheid" of "European Accessibility Act".
  3. Termijn: de overheid moet elke klacht onderzoeken en binnen 30 dagen reageren. Bewaar het referentienummer.
  4. Volg op: als er geen reactie komt, escaleer via schriftelijke herinnering.

Piste 2 — Klacht bij Unia (discriminatie op basis van handicap)

Wanneer de niet-toegankelijkheid structureel uitsluitend werkt (bv. essentiële dienst enkel via ontoegankelijke app), dan is er mogelijk discriminatie. Unia beschouwt gebrek aan toegankelijkheid als mogelijke discriminatie (Unia-dossier digitale ongelijkheid).

  1. Meld via het meldpunt van Unia.
  2. Beschrijf de barrière en de impact op je rechten (bv. onmogelijkheid om zorgafspraak te maken, financiële dienst te gebruiken).
  3. Unia kan bemiddelen, formele aanbevelingen doen, of — in ernstige gevallen — juridische stappen ondersteunen. Unia heeft in het verleden succesvol collectieve klachten gevoerd, incl. op EU-niveau tegen digitale ongelijkheid.

Piste 3 — Direct contact met de aanbieder

Vaak sneller dan een formele klacht. Een vriendelijke, concrete mail naar de klantendienst met screenshot en URL genereert vaak binnen weken een correctie. Verwijs expliciet naar EAA / WCAG 2.2 AA-verplichtingen — dat helpt intern de zaak escaleren.

Piste 4 — Deel op drempelvrij.be

Meld je ervaring via ons contact-formulier. We bouwen een publieke case-tracker uit met geanonimiseerde meldingen en respons-tijden per aanbieder.

Voor internationale bezoekers: EAA-effect grens-overschrijdend

De EAA is een EU-richtlijn — dezelfde principes gelden dus in Nederland, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg. Voor grens-overschrijdende reizen betekent dat: hotel- en OV-boekingen vanuit België naar buurlanden vallen onder gelijkaardige regels, zij het met nationale handhaving-verschillen.

Concreet voor onze cross-border-gidsen:

Voor luchthaven-diensten (aparte EU-regel 1107/2006, maar met sterk EAA-parallel voor de digitale kant): zie onze luchthavens-pillar.

Wat we bij drempelvrij.be gaan doen in jaar 3

Onze jaar-2-ambities (audit-serie, best-practice-blog, klacht-flow) zijn deels ingelost — deze pillar is een eerste versie van de klacht-flow-uitleg. Voor 2027-2028 plannen we:

  1. Publieke case-tracker: geanonimiseerde meldingen van niet-conforme sites/apps, met respons-status en tijd-tot-oplossing.
  2. Diepte-audits per sub-doelgroep: dezelfde 10 top-sites, maar getest vanuit rolstoel-, schermlezer-, doven- en autisme-perspectief.
  3. Best-practice interviews: Belgische bedrijven die het écht goed doen, met transparante technische keuzes.

De volgende jaren

2027-2028: eerste symbolische boetes moeten er komen — anders blijft de wet cosmetisch.

2028-2030: EU-brede evaluatie van de EAA-scope. Kandidaat-uitbreidingen: kleinere webshops (drempel-verlaging), thuis-omgeving-services, specifieke consumentenelektronica-categorieën.

2030: einde transitieperiode voor fysieke producten (ATM's, POS-toestellen, ticket-automaten die dateren van vóór juni 2025). Dat wordt de volgende grote hobbel.

Voor Belgische rolstoelgebruikers blijft de EAA na 2 jaar wat het na 1 jaar was: positief maar traag. Verbeteringen zijn er, maar structurele verankering vereist een sanctie-cyclus die nog steeds niet loopt.

Combineer met andere pillars

Tot slot

Na 2 jaar EAA is de balans: grote spelers zijn mee, kleinere blijven achter, handhaving is halfhartig, en klachten-procedures blijven onduidelijk voor de doorsnee consument. De uitspraak van het Grondwettelijk Hof rond niet-digitale alternatieven is een belangrijke rem op verplicht-digitale uitsluiting — misschien wel de grootste juridische winst van deze twee jaar.

Onze aanbeveling aan de sector: proactief aanpassen. Wie nu conform is, vermijdt straks reputatie-schade én — vroeg of laat — de eerste boete-golf.

Onze aanbeveling aan bezoekers: meld problemen actief. Via FOD Economie, via Unia, via de aanbieder zelf, én via ons. Enkel structurele meldings-druk maakt van deze wet iets meer dan een intentie-verklaring.

Heb je EAA-ervaringen (positief of negatief) die we kunnen opnemen in onze case-tracker? Laat het ons weten — we vullen deze pillar aan naarmate we meer casussen verzamelen.

Verwante artikels